×
footer logo
© 2017 VICE Media LLC
×
 

De opmars van Paulinho via Litouwen, Barça en Brazilië

MD
Michel Doodeman, Foto's door: Proshots

July 2, 2018, 11:36

Dit WK is slechts een kleine horde in de wonderbaarlijke carrière van Paulinho.

Het is zomaar een wedstrijd in de Litouwse competitie in 2007, als de jonge Braziliaan Paulinho oerwoudgeluiden vanaf de tribune hoort komen. Al snel komt hij tot de conclusie dat de geluiden aan hem gericht zijn. Het wordt steeds luider, en hij krijgt zelfs muntjes naar zijn hoofd gegooid. Hij ziet en voelt de pure haat bij de rivaliserende supporters en kan zijn ogen niet geloven. De racistische uitingen raken hem diep in het hart.

Op dat moment besluit de Braziliaanse middenvelder, die op zestienjarige leeftijd huis en haard achterliet om zijn droom waar te maken, dat hij weg moet uit Litouwen. En als het hem nog een keer zou overkomen, zou Paulinho Europa voorgoed verlaten. Tegenwoordig maakt hij zijn voetbaldroom ondanks alle tegenslagen waar, en hoe. Hij is basisspeler bij FC Barcelona en jaagt deze zomer op eerherstel en de WK-titel met het Braziliaanse elftal.

Neymar en Willian bespringen Paulinho na zijn goal op het WK in Rusland. (Foto: Proshots)

José Paulo Bezerra Maciel Júnior voetbalnaam Paulinho, dat bekt net iets lekkerder werd geboren in São Paulo. Opgroeiend in een land dat niet om de zon maar om de bal draait, was het zijn droom om profvoetballer te worden. Net als alle andere jongens met ingewikkelde namen en ingewikkelde trucs in de benen wilde hij naar Europa, om te spelen bij clubs als FC Barcelona of Real Madrid. Die mogelijkheid kreeg hij ook, al werd het in eerste instantie net wat anders dan het glamoureuze Spanje, Engeland of desnoods Nederland: Litouwen.

Zakenman Algimantas Breikštas werd in 2001 de eigenaar van het Litouwse FC Vilnius. Hij had een simpele strategie om zijn club naar grotere hoogten te stuwen: een flinke blik Brazilianen opentrekken. De eigenaar ging kijken naar jeugdwedstrijden in Brazilië en raakte geïnteresseerd in de talentvolle Paulinho. Breikštas kocht hem voor slechts 75.000 euro, achteraf gezien een schijntje.

De jonge Paulinho werd bij FC Vilnius geteisterd door heimwee, ondanks dat hij omringd werd door andere Braziliaanse aankopen. De sterke middenvelder speelde veel wedstrijden in Litouwen, maar kon niet aarden in het land. Het racisme raakte hem enorm en zorgde ervoor dat hij Litouwen zo snel mogelijk wilde verlaten. Als klap op de vuurpijl degradeerde zijn club FC Vilnius ook nog aan het einde van het seizoen. Hij was moederziel alleen bij een matige Litouwse club zo stond het in de brochure ‘Profvoetballer in Europa’ niet beschreven.

Dit was de entourage destijds:

Zijn nieuwe Europese bestemming was het Poolse ŁKS Łódź, de nachtmerrie van elke journalist die moeite heeft met het vinden van accenten op zijn toetsenbord. Wederom zat zakenman Breikštas achter deze transfer, hij investeerde namelijk op dat moment in de Poolse ploeg. Na slechts één seizoen verliet Paulinho de club alweer omdat zijn salaris, zo’n 1.000 euro per maand, niet betaald werd en de trainer Poolse spelers prefereerde. Gedesillusioneerd keerde Paulinho terug naar Brazilië. Hij was er klaar mee en zwoer nooit meer een bal aan te raken.

Drie weken lang zat Paulinho in zijn thuisland te tobben en na te denken over een carrièreswitch. Het was zijn toenmalige vrouw die hem moed inpraatte en hem dwong om rekening te houden met zijn ouders, die hem zijn hele leven gesteund hadden en het niet verdienden om hun talentvolle, inmiddels twintigjarige zoon werkloos te zien worden. Bovendien moest Paulinho zelf zorgen voor zijn eigen kind. Dus besloot hij terug te keren naar zijn oude club Pão de Açúcar, uitkomend in de vierde divisie van Brazilië. Paulinho was een maatje te groot voor de welwillende amateurs om zich heen en maakte na een jaar al de overstap naar Bragantino uit de Braziliaanse Série B.

Ook daar stak Paulinho boven zijn medespelers uit. Na een seizoen bij Bragantino stonden de grote Braziliaanse clubs voor hem in de rij, maar hij had alleen oog voor Corinthians, de topclub uit zijn geboorteplaats São Paulo. Hij zette er zijn handtekening, en deelde er de kleedkamer met onder meer Roberto Carlos en Ronaldo (de volslanke Braziliaan, niet de gladde Portugees), twee helden die hij in 2002 op televisie met het Braziliaanse elftal wereldkampioen had zien worden.

Paulinho voor Corinthians in 2012. (Foto: Wikimedia)

Ondanks de enorme concurrentie op het middenveld speelde Paulinho zich in de basis en werd hij een van de steunpilaren van de ploeg. Buiten het veld was de zwaar religieuze Braziliaan rustig en bescheiden, binnen de krijtlijnen was hij agressief en liet hij zien een neusje voor de goal te hebben. Zijn spectaculaire opmars viel ook de bondscoach op en in 2011 maakte Paulinho zijn debuut voor Brazilië.

Paulinho won met Corinthians het Braziliaans kampioenschap en de Copa Libertadores, waarna hij de internationale topclubs voor het uitzoeken had. Met betraande ogen vertelde Paulinho op een persconferentie dat hij zijn geliefde club ging verlaten. Onder meer Internazionale en Manchester City waren geïnteresseerd in de middenvelder, die uiteindelijk voor zo’n 20 miljoen euro naar Tottenham Hotspur vertrok.

Paulinho werd bij de Spurs hartelijk welkom geheten door ploeggenoot Benoît Assou-Ekotto. Dat Assou-Ekotto nog nooit van de Braziliaan gehoord had deed er niet toe. Maar goed, hij wist volgens Harry Redknapp ook nooit van tevoren tegen welke tegenstander hij moest spelen, dus dat moet Paulinho vooral niet te persoonlijk opvatten. Paulinho kreeg een basisplaats, maar Tottenham Hotspur presteerde wisselvallig. Zijn meest opvallende moment was toen hij rood kreeg omdat hij met een Nigel de Jong-achtige trap Luis Suárez omver maaide. Alleen zijn naam herinnerde de fans er nog aan dat Paulinho uit het land van het sambavoetbal komt.

Paulinho verloor zijn basisplaats en in de wedstrijden waarin hij wél speelde, maakte hij bepaald geen onvergetelijke indruk. Zeg maar gerust vergetelijk. De fans van Tottenham Hotspur zagen met een mengeling van verbazing en afgrijzen hoe hij als een brokkenpiloot op noppen te werk ging. Paulinho verscheen in een artikel van FourFourTwo waarin supporters hun slechtste spelers ooit konden kiezen, en zijn abominabele schot tegen Burnley kreeg zowat een cultstatus.

Beide partijen werden in 2015 uit hun lijden verlost: Paulinho werd voor zo’n 14 miljoen euro verkocht aan het Chinese Guangzhou Evergrande, dat getraind werd door zijn landgenoot Luiz Felipe Scolari. De middenvelder ging ondanks zijn matige prestaties veel meer verdienen in China. Hij was pas 26 jaar en zijn carrière zou als een nachtkaars uitgaan, dachten velen.

Het tegendeel bleek waar. Paulinho onderscheidde zich van veel andere spelers die de stap naar de Chinese Super League hadden gezet, en zag het niet slechts als een betaalde vakantie (kuch, Carlos Tévez). Hij werkte hard, behaalde de halve finale van het WK voor clubteams en werd nog steeds regelmatig opgeroepen voor het Braziliaanse elftal. Alles ging crescendo. De enige misstap die hij maakte was dat hij naast een pornoster op promotiefoto’s verscheen voor een gokbedrijf – terwijl zowel porno als gokken verboden is in China. Zelf beweerde Paulinho zich van geen kwaad bewust te zijn.

Een hattrick voor Brazilië tegen Uruguay bevestigde zijn goede vorm. Toch kwam de interesse van FC Barcelona in 2017 als een grote verrassing. Toen Paulinho in een interland tegen Argentinië klaarstond om een vrije trap te nemen, liep Lionel Messi naar hem toe. ‘’Ga je naar Barcelona?’’, vroeg hij. De Braziliaan was zo van z’n à propos gebracht door de vraag, dat hij iemand anders de vrije trap liet nemen. Twee maanden later tekende hij bij Barcelona en vroegen veel Catalaanse supporters zich af waarom er in vredesnaam 40 miljoen euro aan een in Engeland mislukte, 29-jarige middenvelder moest worden uitgegeven.  

Paulinho bij zijn presentatie in Barcelona. (Foto: Proshots)

Nee, een ideaal huwelijk leek het op het eerste gezicht niet. Hij bleek bij zijn presentatie nauwelijks te kunnen hooghouden, had in het verleden de tekst ‘’PUTA BARÇA, PUTA CATALUNHA’’ op Twitter gezet en was, ook niet onbelangrijk, volgens veel fans niet van het niveau van FC Barcelona. Er gingen zelfs geruchten dat de Catalaanse club hem alleen gekocht had omdat het Adelte Group het bedrijf van Barcelona-president Bartomeu ten goede zou komen. Het bedrijf zou namelijk met het hoge transferbedrag een wit voetje hebben willen halen bij de Evergrande Group, de eigenaar van Paulinho’s voormalige club. Dit werd echter met klem ontkend door Adelte.

Dat Paulinho in Brazilië goed gepresteerd had en dat ook Bayern München geïnteresseerd in hem was, werd voor het gemak even vergeten door fans en journalisten. Een ingewikkeld, financieel verhaal leek ze blijkbaar een plausibelere verklaring voor zijn komst. Maar Paulinho bleek een schot in de roos en wist alle sceptici snel de mond te snoeren.

In november had de Braziliaanse middenvelder zelfs net zo vaak gescoord als Real Madrid-sterren Cristiano Ronaldo, Karim Benzema en Gareth Bale bij elkaar. Toen de Tottenham-fans hem met 0-3 van Real Madrid zagen winnen, moesten ze even dubbelchecken of ze niet naar een potje eSports zaten te kijken. Was dit dezelfde Paulinho die ze zagen schutteren in Engeland? Barcelona werd kampioen en Paulinho was een van de sterkhouders achter topspelers Lionel Messi en Luis Suárez.

Het goede seizoen in Spanje heeft Paulinho dit WK een basisplaats opgeleverd. Hij speelde al een helft in de legendarische WK-wedstrijd tegen Duitsland in 2014, die door Brazilië met 7-1 verloren werd. Die vernedering zit zo diep dat ”sete a um” (7-1) in Brazilië nog altijd gebruikt wordt als uitdrukking om te praten over een enorme nederlaag. Deze zomer zal de schande van 2014 weggespoeld moeten worden door de Goddelijke Kanaries. Een helse klus, maar absoluut niet de grootste uitdaging uit de wonderbaarlijke carrière van Paulinho.

Dit is een verhaal uit de serie Voetbalgeschiedenis met Doodeman. Zie hier alle verhalen uit deze serie.

Logo